Największe jeziora w Polsce – TOP 11 (powierzchnia) + mapa + ciekawostki

1. Jezioro Śniardwy

ok. 11340 ha / 113,8 km²

Największe jezioro Polski leży na Pojezierzu Mazurskim, w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich. 

Jest stosunkowo płytkie – średnia głębokość to zaledwie niecałe 6 metrów, a największe głębiny sięgają 23 metrów. Śniardwy otaczają malownicze lasy, ale brzegi jeziora są stosunkowo niskie, zabagnione, oraz porośnięte sitowiem i tatarakiem, co czyni je trudno dostępnymi.

Byłeś/byłaś kiedyś w Tatrach?  Tatry polskie to 175 km², z czego około 80 km² to Tatry Wysokie, a niecałe 100 km² to Tatry Zachodnie. Śniardwy zaś mają prawie 114 km²! Niesamowite, prawda?

2. Jezioro Mamry to właściwie cały kompleks kilku jezior

ok. 1028 ha / 102,8 km²

Pełny akwen tworzą wspólnie jeziora:
Kisajno, Dargin, Dobskie, Kirsajty, Święcajty i Mamry.

Podobnie jak Śniardwy, również znajduje się w Krainie Wielkich Jezior Mazurskich.
Na jeziorze Mamry jest wyspa Upałty – największa wyspa w Krainie Wielkich Jezior.

3. Jezioro Łebsko

ok. 7140 ha / 71,4 km²

To jezioro przybrzeżne* leżące na terenie Słowińskiego Parku Narodowego. Czyli tuż obok wielkich, ruchomych wydm, na których można poczuć się jak na pustyni!

*) Jezioro przybrzeżne powstało w wyniku domknięcia mierzei. Prądy morskie wypłukują piasek z jednych miejsc wybrzeża i osadzają w innych obszarach tworząc mierzeje (np. Mierzeja Helska) które tworzą zatoki. Mniejsze mierzeje z czasem się domykają, przekształcając zatoki w jeziora.

Źródło: Google Earth (zrzut ekranu), © Google, dane map: GoogleAirbusLandsat / CopernicusData SIO, NOAA, U.S. Navy, NGA, GEBCOMaxar Technologies.

4. Jezioro Dąbie

ok. 5408 ha / 54,08 km²

To jezioro deltowe* w Dolinie Dolnej Odry. 

*) Jezioro deltowe to jezioro, które powstaje przy ujściu dużej rzeki, tam gdzie rzeka rozlewa się na wiele odnóg i naniesie dużo piasku oraz mułu.

Znajduje się w granicach miasta Szczecin. Czyli to takie miejskie jezioro :)  Jak myślisz - fajnie jest mieć jezioro w mieście?

5. Jezioro Miedwie

ok. 3527 ha / 35,27 km²

Jezioro znajdujące się na południowy-wschód od Szczecina.

Hm, Szczecin ma zdecydowanie zbyt dobrze, dwa wielkie jeziora "pod ręką"... Do tego rzeka Odra, morze tuż tuż i wyspa Wolin. Tylko w góry mają daleko...

6. Jezioro Jeziorak

ok. 3219 ha / 31,52 km²

Jezioro rynnowe*, najdłuższe jezioro w Polsce (ok. 27,45 km długości). Leży w granicach administracyjnych Iławy.

Na jego powierzchni znajduje się 16 wysp, a jedna z nich - Wielka Żuława - jest uznawana za największą śródlądową wyspę w Polsce.

Brzegi Jezioraka są pełne zatok, półwyspów i przewężeń, dlatego całe jezioro ma bardzo nietypowy, niemal „fiordowy” charakter.

*) Jezioro rynnowe to jezioro, które powstało w długiej, wąskiej „rynnie” wyżłobionej przez lodowiec (a dokładniej: przez wodę płynącą pod lodem).

Jak to działa (prosto)

• Dawno temu teren przykrywał lód.
• Pod lodem płynęły silne strumienie wody, które wyżłobiły w ziemi głęboki, wąski korytarz – coś jak rów/rynna.
• Gdy lód zniknął, ta rynna wypełniła się wodą i powstało jezioro.

Jak je rozpoznać

• jest długie i wąskie (jak wstęga),
• często dość głębokie.

 7. Jezioro Niegocin

ok. 2600 ha / 26 km²

Znowu wracamy do Krainy Wielkich Jezior. Jest to jezioro morenowe*. Na północy Niegocin łączy się z jeziorem Kisajno (część jeziora Mamry) przez kanały.

*) Jezioro morenowe to jezioro, które powstało po lodowcu, gdy topniejący lód zostawił na ziemi wielkie „hałdy” piasku, żwiru i kamieni (czyli moreny), a między nimi utworzyły się zagłębienia, które wypełniła woda. 

8. Jezioro Gardno

ok. 2468 ha / 24,68 km²

Podobnie jak Łebsko, również jest to jezioro przybrzeżne leżące na terenie Słowińskiego Parku Narodowego.

9. Jezioro Jamno

ok. 2239 ha/ 22,05 km²

To kolejne jezioro przybrzeżne między Mielnem, a Łazami, na północ od Koszalina.

10. Jezioro Gopło

ok. 2154 ha / 21,21 km²

Tak jak Jeziorak, jest to jezioro rynnowe. Znajduje się na Pojezierzu Wielkopolskim, między Inowrocławiem a Koninem. Jest to najbardziej na południe położone jezioro z tego zestawienia 11 największych.

11. Jezioro Wigry

ok. 2118 ha / 21,15 km²

Również jezioro rynnowe na Pojezierzu Suwalskim (Litewskim), na południowy-wschód od Suwałk. Leży na obszarze Wigierskiego Parku Narodowego. To najbardziej na wschód położone jezioro z tego zestawienia.

Jest bardzo głębokie: maksymalna głębokość to ok. 73–74 m, co daje Wigrom miejsce w ścisłej czołówce najgłębszych jezior w kraju.

Miłośnicy kajaków dobrze znają ten rejon dzięki Czarnej Hańczy, jednemu z najsłynniejszych szlaków kajakowych w Polsce. Na pewno znany im jest malowniczy pokamedulski klasztor na Wigrach, który stoi na półwyspie głęboko wysuniętym w jezioro, tak, że można go opłynąć niemal z każdej strony.

Klasztor na jeziorze Wigry

Pozostałe jeziora z listy największych mają już mniej niż 20 km².

Istnieją jeszcze sztuczne jeziora.

Wyglądają oczywiście jak prawdziwe, tyle, że nie powstały naturalnie. Są to zbiorniki zaporowe utworzone w wyniku wybudowania tamy na rzece.

Spośród sztucznych jezior aż 7 można wpleść w powyższą listę największych polskich jezior, takich o powierzchni większej niż 20 km².

Ale to już materiał na osobny artykuł.

O jeziorach naturalnych i sztucznych, jak powstają, o pojezierzach, aktywnościach i ciekawostkach przeczytasz w książce "POLSKA w małym paluszku":