Rzućmy okiem na Amerykę Północną i Południową. Znajdziemy tu jedne z najbardziej znanych wodospadów świata, ogromne kaniony, tropikalne wyspy, dawne miasta Majów i Inków, a także miejsca, które pokazują dziecku, jak niezwykła potrafi być sama Ziemia.
Przyrodnicze cuda Ameryki
1. Denali
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Najwyższy szczyt Ameryki Północnej robi wrażenie już samą nazwą i wysokością.
Dawniej Mount McKinley – 6190 m n.p.m. – najwyższy szczyt Ameryki Północnej, położony w górach Alaska, na terenie Parku Narodowego Denali.
Jej masyw jest stale pokryty śniegiem i lodowcami.
Na szczycie notuje się bardzo niską temperaturę powietrza (do −60 °C) oraz wiatr o prędkości dochodzącej do 160 km/h.
Nazwa „Denali” oznacza „The Great One” lub „The High One” w języku rdzennych Alaski Eskimosów.
Choć jest popularnym celem dla wspinaczy, samo wejście na Denali jest trudne i niebezpieczne, z powodu złej pogody, ekstremalnych temperatur i występowania lawin.
2. Wodospad Niagara
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Niagara to jedno z tych miejsc, które dziecko może znać z filmów lub zdjęć, ale dopiero na mapie zaczyna widzieć, gdzie ono naprawdę leży. To dobry pretekst, by pokazać granicę USA i Kanady oraz opowiedzieć, że Niagara to tak naprawdę kilka sąsiadujących wodospadów na rzece łączącej dwa Wielkie Jeziora: Erie i Ontario.
Rocznie Niagarę odwiedza około 30 milionów turystów, co czyni go jednym z najpopularniejszych celów podróży na świecie.
3. Dolina Śmierci
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
To miejsce świetnie działa na wyobraźnię już samą nazwą.
Depresja na pustyni Mojave. Najniżej położony punkt znajduje się 86 m p.p.m.,
Najbardziej suche miejsce Ameryki i jedno z najgorętszych miejsc na Ziemi. Temperatura w dolinie często przekracza 50 stopni Celsjusza, a roczna suma opadów to zaledwie kilka centymetrów. Park Narodowy Doliny Śmierci jest jednym z największych parków narodowych w Stanach Zjednoczonych.
W Dolinie Śmierci odbywają się corocznie zawody sportowe, takie jak maraton Death Valley Marathon, triathlon Badwater Ultramarathon oraz wyścigi rowerowe Race Across America.
Dolina Śmierci przyciąga uwagę także zjawiskiem „wędrujących kamieni”, które od lat budzi ciekawość i zachęca do zadawania pytań o działanie przyrody.
4. Wielki Kanion Kolorado
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Przełom rzeki Kolorado, który rozciąga się na długości około 446 kilometrów – największy przełom rzeki na świecie (jednak nie najgłębszy).
Najgłębszym rejonem Wielkiego Kanionu jest Granite Gorge (1857 m). Szerokość kanionu waha się od ok. 800 m do 29 km w najszerszym miejscu.
Kanion Kolorado jest jednym z siedmiu naturalnych cudów świata i jednym z najbardziej spektakularnych krajobrazów na Ziemi. Został również uznany za Pomnik Narodowy Stanów Zjednoczonych.
Kanion Kolorado oferuje wiele możliwości aktywnego wypoczynku, takich jak wędrówki, kajakarstwo, rafting i wspinaczka.
Wiele miejsc w Kanionie Kolorado ma historyczne i kulturowe znaczenie dla rdzennej ludności amerykańskiej. Indianie Hualapai, Havasupai, Navajo i Hopi uważają ten teren za swoje święte miejsce.
5. Galápagos
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
To miejsce bardzo dobrze nadaje się do rozmowy o niezwykłych zwierzętach i o tym, że niektóre wyspy są jak osobne światy. Dla dziecka Galápagos mogą być początkiem opowieści o żółwiach olbrzymich, legwanach morskich i o tym, że przyroda potrafi rozwijać się w wyjątkowy sposób, kiedy dany obszar jest odizolowany.
Na wyspach żyje jeden z największych żółwi na świecie – żółw słoniowy, który może ważyć nawet 400 kg.
Charles Darwin odwiedził Wyspy Galapagos w 1835 roku, podczas swojej podróży na statku HMS Beagle. Obserwacje dokonane na wyspach miały duży wpływ na jego teorię ewolucji.
6. Salto Angel
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Salto Angel to najwyższy wodospad na świecie, mający wysokość 979 metrów i 807 metrów spadku swobodnego.
Wodospad spada z płaskowyżu Auyan-Tepui. Auyantepui jest jednym z największych stołowych płaskowyżów na świecie.
Tepui to unikalny rodzaj gór o pionowych ścianach i płaskich szczytach.
Określane są jako „góry stołowe”. Są one również domem dla wielu unikalnych gatunków roślin i zwierząt, które nie można znaleźć nigdzie indziej na ziemi.
7. Jezioro Titicaca
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Największe jezioro wysokogórskie na Ziemi.
To największe jezioro w Ameryce Południowej i drugie najwyżej położone jezioro na Ziemi. Znajduje się na wysokości 3812 m n.p.m.
Jego powierzchnia wynosi około 8 372 km2, to tyle co grecka wyspa Kreta.
Na jeziorze Titicaca znajduje się około 41 wysp, z których największą jest Wyspa Słońca (Isla del Sol). Wierzono, że to właśnie na tej wyspie narodził się pierwszy Inka.
Wyspa Pływających Trzcin – Uros. Na tej wyspie ludzie żyją na pływających domach zbudowanych z trzcin.
8. Iguaçu
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Są one jednym z największych i najpiękniejszych wodospadów na świecie, rozciągających się na długości ponad 2,7 km. Składają się z około 275 różnych wodospadów, co czyni je jednymi z największych wodospadów na świecie.
Otaczający je park narodowy jest domem dla wielu rzadkich gatunków roślin i zwierząt, takich jak jaguary, tapiry czy wielkogłowe kapucynki.
Mogą być podziwiane zarówno z perspektywy brazylijskiej, jak i argentyńskiej. Brazylijska strona oferuje panoramiczne widoki na cały system wodospadów, natomiast argentyńska strona umożliwia bliższe obserwowanie poszczególnych wodospadów.
Miejsca, które pokazują historię i kulturę Ameryk
9. Teotihuacán
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Starożytne miasto w Meksyku, które powstało około 200 r. p.n.e. Jest znane głównie z monumentalnych piramid takich jak Piramida Słońca i Piramida Księżyca.
Teotihuacán było jednym z największych miast prekolumbijskich. Miasto zostało założone przez nieznaną kulturę, a jego nazwa pochodzi z języka Nahuatl i oznacza „miejsce, gdzie ludzie stają się bogami”.
10. Chichén Itzá
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Miasto zostało założone przez Majów w około 600 roku naszej ery i osiągnęło szczyt swojej potęgi w okresie pomiędzy 900 a 1200 rokiem.
Chichén Itzá jest znane z wielu imponujących budowli, takich jak El Castillo (znany również jako Piramida Kukulkana), która jest wysoka na 30 metrów i ma 91 stopni, symbolizujących dni kalendarzowe w roku.
W centrum miasta znajduje się również wielki plac, zwany Placem Tysiąca Kolumn, gdzie znajdowały się kolumny o kształcie rozmaitych zwierząt i mitycznych postaci.
Od 2007 roku Chichén Itzá jest jednym z Siedmiu Nowych Cudów Świata.
11. Machu Picchu
Fragment Mapy Świata Dla Dzieci
Najlepiej zachowane miasto Inków, położone na wys. 2000–2400 m n.p.m.
Zostało odkryte dopiero w 1911 roku przez amerykańskiego badacza Hiram Binghama. Miasto było ukryte w gęstym lesie i było nieznane większości światu przez wiele wieków.
Machu Picchu jest uważane za jeden z najważniejszych przykładów architektury Inków. Wszystkie budynki zostały zbudowane z ogromnych kamiennych bloków, które były precyzyjnie dopasowane, bez użycia zaprawy.
12. Wyspa Wielkanocna
Wyspa Wielkanocna, położona na Oceanie Spokojnym, jest jednym z najbardziej odległych miejsc zamieszkałych na Ziemi. Jest oddalona o około 3700 km od wybrzeży Chile, do którego administracyjnie należy.
Na Wyspie Wielkanocnej znajdują się moai – olbrzymie kamienna rzeźby przedstawiające głowy znanego plemienia Rapa Nui. Te monumentalne figury, wykonane przez starożytną ludność wyspy między XII a XVII wiekiem, stanowią jedno z najbardziej tajemniczych i fascynujących dziedzictw kulturowych na świecie.
Odkrycie Wyspy Wielkanocnej przypisuje się holenderskiemu żeglarzowi Jakobowi Roggeveenowi, który dotarł tam 5 kwietnia 1722 roku – stąd nazwa „Wyspa Wielkanocna”, ponieważ została odkryta w Wielką Sobotę.
Wyspa Wielkanocna jest jedynym miejscem na świecie, gdzie występuje unikalny system pisma, zwany rongorongo. Jednak do dzisiaj nie udało się go rozszyfrować, więc nie wiemy dokładnie, jakie informacje przekazywały teksty na wyspie.
Wyspa Wielkanocna ma też swoje własne tradycje i obchody, takie jak święto Tapati Rapa Nui, które odbywa się co roku w lutym. Podczas tej imprezy mieszkańcy wyspy prezentują swoje umiejętności artystyczne i fizyczne w różnych konkurencjach, takich jak biegi, tańce czy pokazy jazdy na koniach.
To jedynie część fascynujących miejsc Ameryk.
Dlaczego warto pokazywać dziecku takie miejsca na mapie?
Bo właśnie one sprawiają, że mapa żyje.
Jeśli dziecko widzi na mapie tylko kontynenty i państwa, może potraktować ją jak zwykły obraz. Ale jeśli zacznie odnajdywać na niej Denali, Niagarę, Chichén Itzá, czy Wyspę Wielkanocną, wtedy nagle okazuje się, że za każdą nazwą kryje się historia, krajobraz albo pytanie warte zadania.
To ogromna wartość edukacyjna. Dziecko nie uczy się wtedy samych nazw. Uczy się patrzeć na świat jak na całość pełną powiązań, zbiór miejsc, z których każde może uruchomić inną opowieść.
Mapy edukacyjne: mapy świata, mapy Polski
